Preek 10 maart over de verzoekingen in de woestijn door Pastoor Joke Kolkman

Zusters en broeders,

eerst komt de Geest, daarna de duivel.
Zo beschrijft Lucas wat er met Jezus gebeurt aan het begin van zijn optreden. Jezus ontvangt de Geest, en meteen daarna slaat de duivel toe.

In hoofdstuk 3 lezen we over de doop van Jezus Christus. Het eindigt in vers 21 met: toen Jezus was gedoopt en hij aan het bidden was, werd de hemel geopend. De heilige Geest daalde in de gedaante van een duif op hem neer, er klonk een stem uit de hemel: Jij bent mijn geliefde zoon, in jou vind ik vreugde.
De toon is gezet: Jezus is de Zoon van God de Vader.
Hij is vol van de Heili¬ge Geest.
Zo toegerust, zal hij weerstand moeten bieden aan de ver¬zoekingen.

Zo toegerust, gaat Hij naar de woestijn, de plek van het onderscheid.
Als wij lezen over de verzoekingen in de woestijn, 40 dagen lang, lezen we over Jezus’ leven van zijn doop tot zijn kruis. Zo beschrijft Lucas de verzoekingen in de woestijn. Dit hoofdstuk staat symbool voor Jezus’ leven, … en misschien wel voor ons leven.

Het is ingewikkeld.
Want stuurt de Geest Hem naar de woestijn?
Of begeleidt de Geest Hem door de woestijn?

Stuurt Gods Geest mensen de woestijn in?
De plek van eenzaamheid, of de plek van niets meer te kiezen.
De plek van de beproeving en de aanvechting?
Of…. Of blijkt dat de Geest, ook in die woestijn met ons is?

Ik zei: de plek van niets meer te kiezen.
Ik zei het fout, het blijkt in dit gedeelte wel degelijk een plek om te kiezen, we lezen het drie keer. Jezus moet kiezen tussen de verleiding van de duivel, en het vertrouwen op het woord van zijn Vader
Hij weet dat het uiteindelijk een keuze is tussen leven en dood.

Nu begrijpen we waarom met zoveel nadruk Lucas beschrijft dat Jezus vol is van de heilige Geest. Vertrouwen op het woord van God én de heilige Geest gaan altijd samen. Zonder die Geest was er namelijk niet te kiezen voor het Woord dat van God uit gaat.

De duivel praat de Geest na, citeert ook de psalmen, kent ook de Schrift, weet wat de stem uit de hemel zegt, kent het ge¬slachtsregister.
Jezus zal die Geest hard nodig hebben om de duivel te weer¬staan.
Om het onderscheid te horen.

Drie verzoekingen zijn het.
Drie verzoekingen in 40 dagen.
Drie verzoekingen die in Jezus’ leven hun schaduw vooruit werpen.
40 dagen, dat is de tijd van Jezus’ doop tot aan Zijn kruis. Ik zei het al.
De woestijn, dat is Zijn levensweg.

De eerste verzoeking gaat over het brood:
maak van deze stenen brood als je honger hebt.
Nee, zegt Jezus, want niet alleen van brood zal een mens leven,
maar van het Woord.

Dat is een verleiding om te denken dat een mens van brood leeft.
Want natuurlijk leeft een mens van brood. Natuurlijk heeft een mens brood nodig, en dat weet Jezus ook.
Hij deelde het brood met 5 duizend.
Hij noemt zichzelf toch brood dat de hongerigen voedt ?
Natuurlijk leeft een mens van brood.

Dat is een verleiding te denken dat je van brood alleen leeft.
Jezus zegt: niet alleen van brood zal een mens leven.
Maar van het Woord.
Leven uit het Woord betekent leven in gemeenschap,
met verant¬woordelijkheid en naastenliefde.
Leven uit het woord is:
geloven dat alleen brood dat je deelt, voedzaam is.

Het is duivels te denken dat een mens alleen van brood leeft, dat brood er alleen voor jezelf is. Dat brood dat je alleen voor jezelf houdt ook voedzaam is. Het Woord betekent het delen van het dagelijks brood.

De tweede verzoeking: de duivel belooft hem alle macht via de kortste weg. Dat is een verzoeking voor iedereen die zegt: ik wil God dienen en Hem alleen aanbidden.
Macht, we komen het overal tegen op deze wereld.
Macht heeft natuurlijk positieve en negatieve kanten. Je kunt je macht, je invloed inzetten om deze wereld te verbeteren, om op te komen voor mensen die hulp nodig hebben.
Maar je kunt macht ook gebruiken ten dienste van jezelf.
Om je eigen doel te bereiken, Om je eigen gelijk te halen.

De duivel zegt het: Jezus gebruik je macht, in een keer alles bereiken waar je anders nog drie jaar over doet.
Je weet wat je nog te wachten staat!
Jezus, neem de kortste weg, dan kun je des te sneller en des te meer voor de mensen betekenen.
Klinkt het goed ? Klinkt het verleidelijk ? Het is des duivels !

Wat zegt de Heilige Geest ?
Alleen God de Vader aanbidden en Hem dienen.
Waar heersen niet tegelijk aan dienen wordt gekoppeld, is de duivel aan het woord. De Geest weet van dienen.
De tweede verzoeking.
Jezus zal er nog vaak op terug komen. Want na zijn prediking in de synagoge van Nazareth, komen de gesprekken over macht.
Over wie de meeste en de minste is.
Over hoe alles anders is in het Koninkrijk.
Over hoe de minsten de meesten worden,
Macht kent de weg van dienen, van de minste willen zijn, van jezelf geven. Van alles durven verliezen, om het belangrijkste te winnen.
Dan kom je bij God uit.
De verleiding om de korte route te nemen, meteen te pakken wat je krijgen kunt, is des duivels.

De derde verzoeking: spring van de tempel af, geloof dat engelen u zullen opvangen. Dat niets u zal schaden, want U bent Gods Zoon.
Vol van de Heilige Geest heeft Jezus vertrouwen in Zijn Vader.
De Heer is als die adelaar,
die onder zijn jongen vliegt om ze op te vangen als ze dreigen te vallen.
Dat gelooft Hij. Maar niet zonder meer.
Er zijn mensen die geloven dat God hen altijd opvangt. Mensen die grote en mooie verhalen hebben over hoe God ze heeft gered.
Zo nodig uit de goot.
Wie zegt dat het niet waar is…. maar ik word er wantrouwend van.
Er zijn andere mensen die zeggen dat God hen niet hoeft te redden, zij redden zichzelf. Ze doen het toch goed in het leven!
Je maakt toch je eigen succes!

Er zijn ook veel mensen, misschien zoals wij, daartussen in.
Soms gelovig, soms twijfelend, biddend om Gods aanwezigheid,
en soms zo teleurgesteld dat Hij er niet schijnt te zijn.
Geen engelen die ons opvangen als we vallen.
We vallen gewoon, en hard ook. En dat doet pijn.
Waar is God?

Stel de Heer, uw God niet op de proef, zo zegt Jezus.
Het is midden in het leven, midden in het lijden, een beproeving om te geloven dat God alles vanzelf weer goed kan maken. Dat jou niets kan overkomen. Het is evenzeer een beproeving om te denken dat God er niet is, dat Hij niets voor je kan doen.
Het is vasthouden aan Gods woord, als je doorgaat, gelovend, twijfelend, vallend, en uiteindelijk….

Helemaal aan het einde van zijn leven, weer in Jeruzalem, de laatste verzoeking: Hij hangt aan het kruis. Anderen heb je gered, red nu jezelf, zo spotten de omstanders.
Jezus houdt vol.
Hij gaat de weg tot het graf, door de dood… en, ik snap het niet, u wel?
wij geloven dat dit de weg is naar eeuwig leven.
Amen